Sağlık
Nasıl bir doğum kontrol yöntemi kullanmalıyım?
Kullanacağınız doğum kontrol yöntemine karar verirken doğurganlığınıza ne kadar süre ile ara vermek istediğiniz önemlidir. Doğum kontrol yöntemleri geri dönüşümlü yöntemler ve geri dönüşümü olmayan yöntemler olarak iki gruba ayrılır. Bir daha çocuk sahibi olmak istemiyorsanız, doğurganlığınızı tamamladığınızı düşünüyorsanız geri dönüşümü olmayan yöntemler sizin ihtiyacınızı karşılayabilir. Bu yöntemler, kadınlarda tüplerin bağlanması, erkeklerde kanalların bağlanmasıdır. Doğurganlığınıza birkaç yıl ara vermek istiyorsanız geri dönüşümü olan modern yöntemleri kullanabilirsiniz. Bunlar; doğum kontrol hapları, iğneleri, deri altına yerleştirilen hormon salgılayan çubuklar, Rahim içi Araç (spiral), kadın kondomu, diyafram’dır. Burada sayılan yöntemler kadınların kullanabileceği yöntemlerdir. Bunlara ek olarak erkeklerin kullanabileceği kondomu da eklemek gerekir.
Hangi doğum kontrol yöntemi daha iyidir?
Kişinin kendi seçtiği ve rahatça kullanabildiği yöntem en iyi yöntemdir. Onun için doğum kontrol yöntemi kullanmaya başlamadan önce bir sağlık personelinden yöntemin özellikleri hakkında ayrntılı bilgi edinmek gerekir. Böylece kişi kendi için en uygun yöntemi seçebilecektir.
Doğum kontrol yöntemleri gebeliği nasıl engeller?

Tüm doğum kontrol yöntemleri kadının yumurtasıyla erkeğin tohum hücresinin(sperm) karşılaşmasını engelleyerek korur. Her yöntemde farklı mekanizmalar kullanılarak bu karşılaşma engellenmeye çalışılır.
Doğum kontrol yöntemlerinin özellikleri nelerdir?
Doğum kontrol yöntemlerinin özelliklerini her yönteme özel şu şekilde sıralayabiliriz.
:: RAHiM iÇi ARAÇLAR (RiA, Spiral, Alet) ::
Şu anda hangi tür RİA’lar kullanılmaktadır?
Daha çok bakır içeren RİA’lar ülkemizde kullanılmaktadır.
Gebelikten nasıl korur?
Rahim içine yerleştirilen RİA, döllenen yumurtanın rahim içine yerleşmesini engelleyerek gebeliğin oluşmasını engeller.
RİA’nın etkinliği ne kadardır?
Etkinliği yüksek bir yöntemdir. İlk uygulandığında gebelik olasılığı binde 3’tür. Sekizinci kullanım yılından sonra gebelik olasılığı yüzde 2.8’e çıkar.
RİA takıldıktan ne kadar sonra korumaya başlar?
RİA, takıldığı andan itibaren korumaya başlar.
RİA takıldıktan sonra bir süre ilişki yasağına gerek var mı?
RİA takıldığı andan itibaren koruyacağı için ilişki yasağına gerek yoktur.
RİA’yI çIkarttIktan ne kadar sonra gebe kalabilirim?
RiA çIkarıldığında gebelikten koruma etkisi kalkar, yani çıkarıldıktan sonra hemen gebe kalınabilir.
RİA’nın yan etkileri var mı? Bunlar ne kadar sürebilir?
– Evet RİA’nın takıldıktan sonra ilk 2-3 ay içinde oluşacak ve bu sürede sonlanacak bazı yan etkileri vardır. Bunlar: adet kanaması miktarının ve süresinin 2 katına kadar çıkmasıdır. Bu korkulacak bir yan etki değildir. Bu sürede oluşacak kanama normalin bir miktar üstünde olacaktır ancak kadının sağlığı için bir tehlike oluşturmayacaktır. Eğer kanama miktarı ve süresi 2 katından daha fazla oluyorsa ki bu beklenmeyen bir durumdur hemen bir hekime baışvurmak gerekir.
RİA ile ne kadar süre korunabilirim?
RİA’nın tipine göre koruyuculuğu değişir. Örneğin; Bakır T 380-A tipi RİA’nın koruyuculuğu 10 yıldır. Takılan RİA tipi ve süresi mutlaka bilinmelidir.
RİA ne zaman uygulanabilir?
Gebelik kuşkusunun olmadığı her zaman RİA uygulanabilir. Kadının RİA takılacağı zaman adetli olması şart değildir. Ancak bazı sağlık kurumlarında daha kolay uygulama yapılacağı düşünülerek adet dönemlerinde uygulanmaktadır.
Küretaj sonrası ne zaman RİA uygulanabilir?
Küretaj sonrası hemen ya da yedi gün içinde RİA uygulanabilir.
Doğum sonrası ne zaman RİA uygulanabilir?
Doğum sonrası ilk 48 saat içinde RİA uygulanabilir. Bu dönemde uygulanamadıysa altıncı haftadan sonra uygulanması gerekir.
Sezaryan sonrasI RiA uygulanabilir mi?
Evet. Sezeryan sonrası da ilk 48 saat içinde ya da sekizinci haftadan sonra RİA uygulanabilir?
RİA’yı hangi kadınlar kullanabilir?
  • Uzun süreli korunmak isteyenler
  • Diğer yöntemleri kullanmakta zorluk çekenler
  • Emziren anneler
RİA’yı hangi kadınlar kullanamazlar?

        • Adetleri aşırı ağrılı ve fazla kanamalı olanlar (Bu kadınlarda bu yakınmaların nedeni aydınlatıldıktan sonra herhangi bir yöntem uygulanır.)
      • Son 3 ay içinde rahim iltihabı (Pelvik inflamatuvar hastalık) geçirmiş olanlar
      • Daha önce dış gebelik geçirmiş olanlar
      • Cinsel yolla bulaşan hastalıklar için risk altında olanlar
      • Birden fazla cinsel eşi olanlar
RİA’nın kontrollerinin ne zaman yapılması gerekli?
RİA’nın takıldıktan sonraki ilk kontrolü 1 ay sonra, adet kanaması bitiminde yapılmalıdır. Daha sonra da yılda bir kez herhangi bir yakınma olmaksızın düzenli olarak kontrol edilmelidir.
RİA’nın süresi dolduktan sonra yenisini taktırmak için bir süre rahimi dinlendirmek gerekli mi?
RİA çıkarıldıktan sonra gebelikten koruyuculuğu da ortadan kalkacaktır. RİA ile korunmaya devam etmek istiyorsanız yeni RİA’yı ara vermeden aynı gün taktırabilirsiniz. Rahimi dinlendirmek için ara vermeye gerek yoktur. Eğer ara vermek istiyorsanız mutlaka başka bir yöntemle (kondom gibi) korununuz. Bu arada istemediğiniz bir gebelikle karşı karşıya kalabilirsiniz.
Rahim İçi Aracımın yerinde olup olmadığını nasıl kontrol edebilirim?
Her ay adet sonrası elinizi yıkadıktan sonra, çömelir pozisyonda yada bir ayağınızı sandalye üzerine koyarak işaret ve orta parmağınızı birlikte hazne içine sokunuz. Burada elinize burun setliğinde bir doku gelecektir. Bu rahim ağzıdır. Bunun yakınlarında rahim içi aracın iplerini hissedeceksiniz. İplerin uzamış olması yada hiç ele gelmemesi durumunda hemen bir sağlık kuruluşuna başvurunuz. Bu kontrol sizin için rahatsızlık verici ise kontrollerinizi sağlık kurumlarında yaptırabilirsiniz.
RİA kullanırken hemen bir sağlık kuruluşuna başvurmanız gereken durumlar sunlardır?
  • RİA’nın ipleri elinize gelmiyorsa
  • Adette gecikme varsa
  • Adet kanamalarının süresi ve miktarı iki katı ve üzerinde ise
  • Adetler arası lekelenmeler varsa
  • Cinsel ilişki sırasında ağrı varsa
  • Uygulama sonrası ateş, üşüme, titreme, pis kokulu akıntı olduysa

BUNLAR NORMAL DEĞİL, HEMEN SAĞLIK KURUMUNA BAŞVURUN!!!!

:: HORMON İÇEREN YÖNTEMLER ::
1960 yılından beri kullanılmaktadır. Günümüzde 70 milyon kadın hormonal yöntemlerle korunmaktadır. Bunlardan 64 milyonu kombine doğum kontrol hapları, 4 milyonu enjekte edilen hormonal yöntemler, 2 milyonu da deri altı implantları ile korunmaktadır.

Hormon içeren yöntemler hangileridir?

  • Doğum kontrol haplar .
    • Kombine doğum kontrol hapları
    • Minihaplar
  • Uzun etkili hormonal yöntemler
    • Enjekte edilen hormonal yöntemler(iğneler)
      • Yalnız progesteron içeren iğneler
      • Kombine iğneler
    • Deri altı implantları
:DOĞUM KONTROL HAPLARI – KOMBİNE DOĞUM KONTROL HAPLARI:
İçerisinde ne var?
İçerisinde östrojen ve progesteron hormonlarını içerir.
Gebelikten nasıl korur?
Kombine doğum kontrol hapları şu etkilerle gebeliği engeller:
1. Yumurtalıktan yumurtanın atılmasını engeller.
2. Servikal mukusu kalınlaştırarak sperm geçişini engeller.
3. Rahimin iç tabakasını incelterek döllenen yumurtanın yuvalanmasını engeller.
Kombine doğum kontrol haplarının etkinliği ne kadardır?
Kombine doğum kontrol haplarının düzenli ve doğru kullanıldığında etkinliği çok yüksektir. Doğru kullanıldığında başarısızlık %0.2-1 iken, kullanım hataları nedeniyle ülkemizde başarısızlık hızı yaklasık %25’tir.
Kombine doğum kontrol hapları kullanılmaya başladıktan ne kadar sonra korumaya başlar?
Kombine doğum kontrol hapları, adetin ilk günü kullanılmaya başladıysa ilk günden itibaren korumaya başlar.
Kombine doğum kontrol hapları kullanılmaya basladıktan sonra bir süre ilişki yasağına gerek var mı?
Kombine doğum kontrol hapları, adetin ilk günü kullanılmaya başladıysa ilk günden itibaren korumaya baslar. Ilk gün degil ancak ilk 5 gün içinde kullanılmaya baglandıysa bir hafta süreyle ek korunma yöntemine ya da iliski yasagina gerek vardir.
Yeni evlenecek çiftler kombine dogum kontrol haplarına ne zaman başlamalıdırlar?
Kombine dogum kontrol haplari, adetin ilk günü kullanilmaya basladiysa ilk günden itibaren korumaya baslar. Onun için evlilik tarihi öncesindeki son adetin 1. günü kullanmaya başlamak etkili bir koruma saglayacaktir. Adetin ilk günü başlanamadiysa ilk 5 gün içinde de başlanabilir.
Kombine dogum kontrol haplarini biraktiktan ne kadar sonra gebe kalabilirim?
Kombine dogum kontrol haplari birakildiginda gebelikten koruma etkisi kalkar, yani hemen gebe kalinabilir. Ancak uzun süreden beri dogum kontrol hapi kullaniliyorsa (5-10yıldır) gebeligin geri dönüsü 3-6 ay gecikebilir.
Kombine dogum kontrol haplarinin yan etkileri var mi? Bunlar ne kadar sürebilir?
Evet. Kombine dogum kontrol haplari kullanilmaya basladiktan sonra ilk 2-3 ay içinde olusacak ve bu sürede sonlanacak bazi yan etkileri vardir. Bunlar: Basagrisi, bulanti, ara kanamasi-lekelenmedir.
Kombine dogum kontrol haplariyla ne kadar süre korunabilirim?
Dogum kontrol haplarini istediginiz kadar kullanabilirsiniz. Yas kisitlamasi yoktur. Belli bir yastan sonra kesmek gerekmez. Ara vermeye de gerek yoktur. Hiç ara vermeden güvenle kullanabilirsiniz.
Kombine dogum kontrol haplarina ne zaman baslamali, nasil kullanmaliyim?
Kombine dogum kontrol haplarina adetin ilk günü ya da ilk 5 günü içerisinde baslanir. Adetin ilk günü başlandiysa ek bir korunma yöntemi kullanmaya gerek yoktur. Adetin ilk 5 günü içinde baslandiysa bir hafta süreyle ek korunma yöntemine gerek vardir. 21 günlük haplarda 7 gün ara vermek gerekir. Eger 28 günlük haplardan kullaniyorsaniz ara vermeye gerek yoktur.
Kombine dogum kontrol haplarini kullanirken hap içmeyi unutursam gebe kalirmiyim?
Kombine dogum kontrol haplarinda düzenli olarak, hiç ara vermeden hergün bir hap içmelisiniz. Içmeniz gereken hapi unuttugunuzda bunu su sekilde telafi edebilirsiniz:

  • 1 hap içmeyi unuttunuz; hatirladiginiz anda unuttugunuz hapi için. o gün içmeniz gereken hapi ayni saatinde alin. Bugün Pazartesi saat 14.00, siz su anda Pazar günü saat 22.00’de içmeniz gereken hapi almayi unuttugunuzu hatirladiniz. su anda unuttugunuz hapi alin, saat 22.00’de bugün içmeniz gereken hapi için. Yada ikinci bir seçenek te saat 22.00’de iki hap birden içmektir. Bu çekilde telafi ettiginizde gebelikten korunma devam edecektir, ek bir yöntemle korunmaya gerek yoktur.
  • 2 hap unuttunuz ne yapacaksiniz: Akliniza geldiginde 2 hap, ertesi gün iki hap daha alacaksiniz. Bugün Pazartesi saat 14.00, su anda Cumartesi ve Pazar günü satt 22.00’de içmeniz gereken haplari içmediginizi hatirladiniz. simdi 2 hap için, ertesi gün 22.00’de 2 hap daha için. Gebelikten korunmak için bir hafta ek bir yöntem (kondom, iliskiden sakinma gibi) kullanin.
  • 3 hap unuttunuz ; yeni bir kutu hapa baslayiniz ve ilk haptan itibaren düzenli olarak içiniz. Bir hafta süreyle de ek bir yöntemle korununuz.
  • 4 hap ve daha fazla unuttuysanız; telafisi yoktur. Bu dönemde gebelikten hap kullanarak korunmaniz mümkün degildir.
Kombine dogum kontrol haplarinin olumlu yönleri nelerdir?
  • Yumurtalik ve rahim kanserini azaltirlar
  • Adetleri düzenler
  • Adetler sirasindaki kanama miktarini azaltir.
  • Agrili adetleri azaltir.
  • Iyi huylu meme hastaliklarini engeller.
  • Yumurtalik kistlerinin olusmasini engeller.
  • Dis gebelik oluşumunu azaltir.
  • Rahimde olusabilecek enfeksiyonlari azaltir.
Kombine dogum kontrol haplarini hangi kadinlar kullanamazlar?
  • 35 yas üzerinde günde 15’ten fazla sigara içenler
  • Hipertansiyonu olanlar
  • Depresyon tanisi alanlar
  • Tromboemboli geçirenler (damar hastaligi)
  • Serebrovasküler hastalik geçirenler
  • Ailesinde meme kanseri olanlar
Kombine dogum kontrol haplarini kullanirken hemen bir saglik kurulusuna basvurmaniz gereken durumlar sunlardir?
  • siddetli bacak agrisi varsa
  • siddetli karin agrisi varsa
  • Gögüs agrisi, sikinti hissi, soluk almada güçlük
  • siddetli bas agrisi
  • Görmede bulaniklik

BUNLAR NORMAL DEGIL, HEMEN SAGLIK KURUMUNA BASVURUN!!!!

RİA’yı hangi kadınlar kullanabilir?
  • Uzun süreli korunmak isteyenler
  • Diğer yöntemleri kullanmakta zorluk çekenler
  • Emziren anneler
RİA’yı hangi kadınlar kullanamazlar?
  • Adetleri aşırı ağrılı ve fazla kanamalı olanlar (Bu kadınlarda bu yakınmaların nedeni aydınlatıldıktan sonra herhangi bir yöntem uygulanır.)
  • Son 3 ay içinde rahim iltihabı (Pelvik inflamatuvar hastalık) geçirmiş olanlar
  • Daha önce dış gebelik geçirmiş olanlar
  • Cinsel yolla bulaşan hastalıklar için risk altında olanlar
  • Birden fazla cinsel eşi olanlar
RİA’nın kontrollerinin ne zaman yapılması gerekli?
RİA’nın takıldıktan sonraki ilk kontrolü 1 ay sonra, adet kanaması bitiminde yapılmalıdır. Daha sonra da yılda bir kez herhangi bir yakınma olmaksızın düzenli olarak kontrol edilmelidir.
RİA’nın süresi dolduktan sonra yenisini taktırmak için bir süre rahimi dinlendirmek gerekli mi?
RİA çıkarıldıktan sonra gebelikten koruyuculuğu da ortadan kalkacaktır. RİA ile korunmaya devam etmek istiyorsanız yeni RİA’yı ara vermeden aynı gün taktırabilirsiniz. Rahimi dinlendirmek için ara vermeye gerek yoktur. Eğer ara vermek istiyorsanız mutlaka başka bir yöntemle (kondom gibi) korununuz. Bu arada istemediğiniz bir gebelikle karşı karşıya kalabilirsiniz.
Rahim İçi Aracımın yerinde olup olmadığını nasıl kontrol edebilirim?
Her ay adet sonrası elinizi yıkadıktan sonra, çömelir pozisyonda yada bir ayağınızı sandalye üzerine koyarak işaret ve orta parmağınızı birlikte hazne içine sokunuz. Burada elinize burun setliğinde bir doku gelecektir. Bu rahim ağzıdır. Bunun yakınlarında rahim içi aracın iplerini hissedeceksiniz. İplerin uzamış olması yada hiç ele gelmemesi durumunda hemen bir sağlık kuruluşuna başvurunuz. Bu kontrol sizin için rahatsızlık verici ise kontrollerinizi sağlık kurumlarında yaptırabilirsiniz.
RİA kullanırken hemen bir sağlık kuruluşuna başvurmanız gereken durumlar sunlardır?
  • RİA’nın ipleri elinize gelmiyorsa
  • Adette gecikme varsa
  • Adet kanamalarının süresi ve miktarı iki katı ve üzerinde ise
  • Adetler arası lekelenmeler varsa
  • Cinsel ilişki sırasında ağrı varsa
  • Uygulama sonrası ateş, üşüme, titreme, pis kokulu akıntı olduysa

BUNLAR NORMAL DEĞİL, HEMEN SAĞLIK KURUMUNA BAŞVURUN!!!!

 

Bir Yorum Bırakın